Πηγή: www.atlasobscura.com
Το περασμένο καλοκαίρι κατέρρευσαν οι συνομιλίες της Ελβετίας για λύση του κυπριακού και μαζί τους κατέρρευσαν και οι προσδοκίες για την επιστροφή μας στην Αμμόχωστο στα πλαίσια της επιδιωκόμενης λύσης. Συγχρόνως, διαπιστώθηκε για άλλη μία φορά ότι, με την άγονη πάροδο του χρόνου, η λύση του Κυπριακού καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη και περίπλοκη. Ακόμα, η Τουρκική πολιτική ‘Σχεδίου Β’ σε περίπτωση μη λύσης έλαβε νέα διάσταση με πληροφορίες για περαιτέρω εποικισμό της πόλης μας ή και ανοίγματός της για επιστροφή των κατοίκων της υπό Τουρκοκυπριακή διοίκηση. Κατέστη τότε πρόδηλο ότι όχι μόνο θα χειροτέρευαν οι προοπτικές για επιστροφή της Αμμοχώστου αλλά και ότι τέτοιες εξελίξεις, αν πραγματοποιούνταν, θα έπλητταν ανεπανόρθωτα την υπόθεση της Αμμοχώστου αφού οι ίδιοι οι Αμμοχωστιανοί θα διχάζονταν ενώπιον του διλήμματος που θα έθεταν, ιδιαιτέρως λόγω της απογοήτευσης και της εξάντλησης ακόμα και των πιο εύλογων ορίων υπομονής και αντοχής τους μετά από τέσσερις και τόσες δεκαετίες στείρας προσμονής.
Ήταν τότε που ο Θ. Θεοφίλου, που είχε ήδη αρθρογραφήσει εκτεταμένα για την Αμμόχωστο, δημοσίευσε δύο άρθρα του με τα οποία είχε εισηγηθεί την επαναδραστηριοποίηση των ψηφισμάτων 550 του 1984, και 789 του 1992 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών τα οποία προνοούν για παράδοση της Αμμοχώστου στα Ηνωμένα Έθνη προς επανεγκατάσταση, στα πλαίσια μίας νέας πρότασής του την οποία και θα αναπτύξει αργότερα. Με τον Θεόφιλο είχαμε μία ευρύτατη πολιτική συναντίληψη από τα μαθητικά μας χρόνια και, διαβάζοντας την πρότασή του, τη βρήκα τόσο θετική ώστε σύντομα δημοσίευσα και δικό μου άρθρο προς στήριξή της. Δεν άργησε να στηρίξει την πρόταση με πλήρη συναντίληψη και ο επίσης συνάδελφος Γ. Αρέστης, οπότε και αποφασίσαμε να προωθήσουμε συστηματικά από κοινού οι τρεις μας την πρόταση όπως τελικά διαμορφώθηκε και διατυπώθηκε συγκεκριμένα σε Υπόμνημα το οποίο υποβάλαμε τόσο στο Δήμο Αμμοχώστου όσο και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ως κατ’ εξοχήν αρμοδίους για τη διαμόρφωση της ως επίσημης πολιτικής και το οποίο ακολούθως δημοσιεύσαμε. Ο Γιώργος Αρέστης θα παρουσιάσει αργότερα τις επαφές τις οποίες είχαμε στη συνέχεια προς το σκοπό αυτό.
Πηγή: www.atlasobscura.com
Η πρότασή μας βασίζεται σε μία αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Τα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη, αντιλαμβανόμενα από νωρίς ότι, για ειδικούς λόγους, η επιστροφή των κατοίκων της Αμμοχώστου θα έπρεπε να επιτευχθεί ανεξάρτητα και πριν από τη λύση του Κυπριακού, θέσπισαν τα δύο ψηφίσματα που προανάφερα. Να υπενθυμίσω ότι το ψήφισμα 550 προνοεί ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας ‘Θεωρεί απαράδεκτες προσπάθειες για εποικισμό οποιουδήποτε μέρους των Βαρωσίων και καλεί για την μεταβίβαση της περιοχής αυτής στη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών’. Το δε ψήφισμα 789 προνοεί ότι ΄Προς το σκοπό εφαρμογής του ψηφίσματος 550 (1984), η περιοχή η οποία τώρα είναι υπό τον έλεγχο της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο επεκταθεί ώστε να περιλάβει και τα Βαρώσια’. Να υπενθυμίσω επίσης, ότι τα Βαρώσια δεν είναι μόνο η περίκλειστη περιοχή αλλά όλη η εκτός των τειχών πόλη της Αμμοχώστου. Μάλιστα, και στη Συμφωνία Υψηλού Επιπέδου του 1979 είχε συμφωνηθεί η κατά προτεραιότητα συμφωνία για επανεγκατάσταση στα Βαρώσια υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ σχετική ήταν και η πρόταση για άνευ όρων επιστροφή της Αμμοχώστου στα πλαίσια του Αγγλοαμερικανικοκαναδικού σχεδίου με την έναρξη των σχετικών διαπραγματεύσεων. Μετά δε από την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψηφίσματά του ζητά την άμεση επιστροφή της πόλης μας. Η διεθνής κοινότητα, λοιπόν, όπως και η Ευρωπαϊκή μας κοινότητα, μας έδωσε και μας δίδει πλήρη στήριξη για την κατά προτεραιότητα επιστροφή μας στην πόλη μας.
Η διατύπωση και δημοσιοποίηση της πρότασής μας, πέραν της άμεσης επιδίωξης της αποφυγής ενδεχόμενης διάσπασης των Αμμοχωστιανών, έχει αρκετές διαστάσεις. Πρώτα-πρώτα, η πρωτοβουλία μας είναι αυτή που είναι και μόνο. Ενεργούμε ως ιδιώτες πολίτες της Αμμοχώστου, δεν εκπροσωπούμε οποιαδήποτε συμφέροντα και είμαστε ανεξάρτητοι πολιτικών ή κομματικών πεποιθήσεων και επιδιώξεων. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι να συνδράμουμε για την από πολλού οφειλόμενη αποκατάσταση των δικαιωμάτων των κατοίκων της πόλης μας στη βάση τόσο της έννομης τάξης όσο και του πραγματισμού.
Κατά δεύτερον, η πρωτοβουλία μας έχει πρωτίστως ανθρωπιστική κατεύθυνση. Το προσφυγικό πρόβλημα, έπειτα από εκείνο των πεσόντων και αγνοουμένων, είναι το σοβαρότερο από τα προβλήματα της εισβολής και κατοχής αφού αφορά τον ίδιο τον άνθρωπο. Στα σχεδόν 44 χρόνια που πέρασαν από το 1974, οι περισσότεροι της πρώτης και δεύτερης γενιάς εκτοπισθέντες – και η Τρίτη γενιά ακολουθεί κοντά – δεν θα επιστρέψουν ποτέ αφού έχουν πεθάνει με το ψυχικό πόνο του εκτοπισμού και τον ανεκπλήρωτο πόθο της επιστροφής, ενώ και οι απόγονοί τους είτε κρατούν τον δεσμό τους με την πόλη με μεγάλες προσπάθειες είτε υφίστανται τις συνέπειες της αλλοτρίωσης. Δεν υπάρχουν άλλα χρονικά περιθώρια για τους ανθρώπους.
Κατά τρίτον, η Αμμόχωστος συνεχίζει να φθείρεται ακόμα χειρότερα με την πάροδο τόσων δεκαετιών και οι κάτοικοι της συνεχίζουν να χάνουν την απόλαυση εκείνων των δικαιωμάτων που οι μη εκτοπισθέντες θεωρούν ως δεδομένα για εκείνους. Η πρότασή μας επιδιώκει με θετικές εισηγήσεις να αναστρέψει την αρνητικότητα της κατάστασης αυτής.
Κατά τέταρτον, η πρότασή μας επιδιώκει να μας δώσει την πρωτοβουλία των κινήσεων όσον αφορά την Αμμόχωστο. Ιδιαίτερα αν η Τουρκία ενδέχεται να προβεί σε δικές της κινήσεις για νέα τετελεσμένα, είναι σημαντικό να προλάβουμε τις εξελίξεις με δική μας πρώτη κίνηση για να εγείρουμε ξανά τα ψηφίσματα 550 και 789 αντί να ακολουθούμε ως ανίσχυροι ουραγοί τις εξελίξεις.
Κατά πέμπτο, μέσα στα χρόνια και με τη συνδρομή συναισθηματικών αλλά και δυστυχώς συμφεροντολογικών παραγόντων, αναπτύχθηκε η παρεννοημένη νοοτροπία της Άμμοχωστοποίησης’ του Κυπριακού, ως εάν η επιστροφή των κατοίκων της Αμμοχώστου πριν από τη λύση βάσει των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών να προεξοφλούσε αρνητικά και την ίδια τη λύση του Κυπριακού. Αυτό συνέβαλε ώστε και από δικής μας πλευράς να μην υπήρξε συγκεκριμένη και διαρκής πολιτική προώθησης των ψηφισμάτων 550 και 789. Το αποτέλεσμα ήταν η υποβάθμιση ή και ο παραγκωνισμός της προτεραιότητας και του τεράστιου πλεονεκτήματος που παρέχεται από τα ευνοϊκότατα ψηφίσματα 550 και 789 για επιστροφή της Αμμοχώστου και η εδραίωση της Τουρκικής θέσης ότι η Αμμόχωστος θα πρέπει να είναι μέρος της λύσης, με τεράστια ζημιά και για τους κατοίκους της Αμμοχώστου αλλά και για τη διαπραγματευτική μας θέση, αφού αφήσαμε στην Τουρκία ένα δυνατό διαπραγματευτικό ‘χαρτί’ στα πλαίσια της λύσης αντί να πιέζεται συνεχώς για εφαρμογή των ψηφισμάτων 550 και 789. Η πρόταση επιδιώκει να αναιρέσει τη νοοτροπία της ‘Αμμοχωστοποίησης’ του Κυπριακού και της ένταξής της στα πλαίσια της λύσης και να θέσει την επιστροφή της Αμμοχώστου στη σωστή της διάσταση της δικαιωματικής και ανεξάρτητα της λύσης του Κυπριακού επανεγκατάστασής μας βάσει των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών την οποία κανείς Κύπριος ή άλλος δεν θα έπρεπε να αμφισβητεί.
Τέλος, όπως θα καταφανεί από την ανάπτυξη της πρότασης, αυτή αποσκοπεί να καταστήσει την παράδοση και ανοικοδόμηση της Αμμοχώστου κατ’ εξοχήν καταλύτη της ίδιας της λύσης και συντελεστή της επανένωσης του τόπου μας.
03 Απριλίου 2018
